Wat is hartcoherentie en hoe werkt het?

Wij hebben geleerd dat ons hart doet wat wij denken in de vorm van neurale signalen. Wat minder bekend is, is dat ons hart eigenlijk meer signalen naar onze hersenen stuurt in plaats van andersom! Deze signalen van ons hart hebben significante effecten op onze emoties en ook op hogere hersenfuncties zoals begrip, focus, geheugen en probleemoplossing. Oftewel, ons hart en onze hersenen communiceren constant beide kanten op.

 

 

Het effect van onze hartslag op ons brein is de laatste 40 jaar nauwelijks onderzocht. Vóór die tijd zijn alleen pieken van de hartslag over een korte tijdsduur onderzocht. Wetenschappers van het Heartmath Instituut zijn het effect van hartritmepatronen over een langere tijdsperiode en het effect op het functioneren van ons brein gaan onderzoeken.

De onderzoeksafdeling van Heartmath heeft laten zien dat verschillende hartritmepatronen (gestresst-een beetje gestresst-coherent)  effect hebben op ons cognitieve en emotionele functioneren. Gebleken is dat ons hart een chaotisch patroon laat zien als we gestresst zijn (of negatieve emoties hebben) met gevolgen voor onze hersenen, zoals beperkte mogelijkheden om helder te denken, herinneren, leren, redeneren en effectieve beslissingen te nemen (dit verklaart waarom we soms zo impulsief kunnen reageren als we onder hevige stress staan). De invloed van het hart tijdens stressvolle of negatieve emoties heeft ook een aanzienlijk effect op de emotionele processen in onze hersenen – het versterkt de emotionele ervaring van stress.

Het meer coherente, stabiele, golvende patroon van het hartritme daarentegen dat zich tijdens positieve emoties vormt, heeft het tegenovergestelde effect – het versterkt positieve gevoelens en emotionele stabiliteit. Dit betekent dat als je leert je hartritme coherenter te maken door positieve gevoelens en emoties op te roepen, dat niet alleen voordeel oplevert voor je lichaam en geest, maar het heeft ook een duidelijk effect op hoe we denken, voelen, presteren en interpreteren.

Het ritme van je hart

Eens dacht met dat het hart altijd regelmatig sloeg. Wetenschappers en artsen weten echter dat dit helemaal niet het geval is en dat het juist zo is dat er steeds verschillende tijdspannes tussen de hartslagen zitten. Dit is volledig normaal – zelfs als het lichaam slaapt. Deze variatie in hartritme wordt HRV (heart rate variability) genoemd. In een grafiek (zoals bij de Emwave software) wordt zo’n 3 keer per seconde de gemiddelde hartslag gemeten en uitgezet in een lijngrafiek. Zo krijgt men een grafiek van het hartritme te zien.

 

De normale variatie tussen de hartslagen komt door het samenspel van de sympathische tak (versnelt hartslag) van het autonome zenuwstelsel en de para sympathische tak van dit stelsel (deze remt de hartslag af). Deze twee takken van het zenuwstelsel hebben een constante subtiele samenwerking en reageren op interne en externe factoren. De analyse van de HRV geeft dus inzicht in de functie van het autonome zenuwstelsel. Een analyse van de hartslag bij een arts, geeft eigenlijk alleen informatie over de gemiddelde hartslag van een periode (meestal een minuut). De Emwave technologie laat veel meer zien. Namelijk het patroon van je hartslag tijdens een bepaalde periode.

Waarom is Heart Rate Variability belangrijk?

Wetenschappers en artsen beschouwen HRV als een belangrijke gezondheids- en fitheidsindicator. Het geeft eigenlijk de flexibiliteit aan van lichamelijke onderdelen en functies. Het reflecteert onze mogelijkheden om op stress en omgevingsomstandigheden te reageren. HRV geeft ook onze biologische leeftijd aan. Als we jong zijn hebben we een grotere variatie dan als we ouder zijn.

Een relatief lage varatie in de hartslag in een bepaalde leeftijdsgroep kan een indicator zijn voor gezondheidsproblemen in de toekomst. Veel ziektes en afwijkingen gaan gepaard met een lage HRV. Door de lichamelijke effecten van stress te verminderen (je HRV te verhogen) door regelmatig te oefenen met de Heartmath coherentie-verbeterende technieken, kun je je zenuwstelsel versterken en de natuurlijke herstelprocessen van je lichaam stimuleren.

Emoties en het ritmepatroon van je hart

Veel activiteiten zoals ademhaling, lichamelijke beweging en zelfs gedachten beïnvloeden je autonome zenuwstelsel. Onderzoek van Heartmath heeft aangetoond dat gevoelens en emoties de grootste invloed hebben op je hartvariatie.

Als je je gemiddelde hartslag elke seconde meet en deze achterelkaar zet in een lijngrafiek, krijg je een bepaald patroon. Dit patroon kan grillig en puntig zijn of vloeiend zijn, daarnaast kan de lijn een hoge of een lage variatie laten zien.

Als je de Emwave software gebruikt kun je direct zien hoe het patroon van je hartritme er uit ziet en hoe je gevoelens en emoties deze beïnvloeden. Dit vertelt ons tegelijkertijd hoe het met ons lichaam gaat.

In het algemeen geven emotionele stress – inclusief emoties als boosheid, frustratie en onrust – hartritmepatronen die grillig en chaotisch zijn: de HRV lijn zien er uit als onregelmatige puntige pieken en dalen. Wetenschappers noemen dit een incoherent hartritmepatroon. In je lichaam betekent dit dat je bloed nogal schoksgewijs door je aderen gepompt wordt, zo’n beetje als een schokkende auto met een koude motor! Je lichaam functioneert dan inefficiënt, en de organen werken slecht samen, vooral als dit vaak en lang achter elkaar gebeurt.

Maar als je positieve emoties hebt, zoals waardering, tevredenheid, blijheid, en liefde, krijg je juist een mooie vloeiende regelmatige lijn. Dit noemen we hartcoherenite. Je lichaam werkt dan ook heel efficiënt en alle organen werken harmonieus samen. Geen wonder dat positieve emoties zo goed voelen!

Coherent zijn weerspiegelt eigenlijk dat we ons beter voelen als onze hersenen en ons lichaam goed samenwerken en communiceren.